" />

Categorieën

Inleiding

Foto
Pepers behoren tot de nachtschadefamilie (Solanaceae), zoals ook de tomaten, aubergine, paprika's en aardappelen. Pepers vinden hun oorsprong in Zuid-Amerika. Botanisch gezien behoren pepers toe tot het geslacht (genus) Capsicum en het betreft een halfheester met als vrucht bessen. Als consument spreken we dan over een groente als we het hebben over pepers of over kruiden als we het hebben over de poedervorm. Kan je nog volgen? surprise
Het geslacht Capsicum bestaat enkel uit pepers en paprika's. Dus als je zaad koopt waarop capsicum staat, dan koop je sowieso een peper of paprika. In het geslacht capsicum heb je ook verschillende soorten (species). Je hebt 27 wilde soorten peper en je hebt 5 gedomesticeerde soorten peper. De wilde soorten pepers zijn meestal moeilijkere en zeldzamere soorten. Deze worden dan ook uisluitend door de echte peper-freaks geteeld. Echter binnen de gedomesticeerde soorten peper, heb je zoveel diversiteit dat je steeds nieuwe en boeiende pepers zal ontdekken. Hieronder de 5 gedomesticeerde soorten met een woordje uitleg.

Capsicum Annuum


Het geslacht (genus) capsicum bevat dus alleen pepers en paprika's. In dit geslacht heb je de soort (species) annuum. Deze soort bevat pepers en paprika's. Annuum is de enige soort binnen het geslacht capsicum dat paprika's bevat. Alle andere soorten van het geslacht capsicum bevatten uitsluitend pepers.

Het woord annuum verwijst naar het latijnse woord 'jaarlijks'. Hierdoor zou je denken dat het gaat over een eenjarige plant. Echter dit klopt niet. Alle peper -en paprikaplanten zijn meerjarige planten. Echter in ons klimaat worden ze meestal gehouden als een eenjarige plant. Maar je kan ze ook laten overwinteren.

De soort annuum is de grootste groep van het capsicum geslacht. Het bevat duizenden verschillende variëteiten, omdat deze soort heel makkelijk kruist. De verscheidenheid van deze soort is groot. In deze soort heb je alle soorten vormen, kleuren en formaten.

Specifieke kenmerken van de annuum-soort zijn bloemen die wit of paars zijn en de zaden hebben een geel-beige kleur. Bekende variëteiten van de annuum-soort zijn de cayennenpeper, spaanse peper, jalapeno, vele sierpepers en ook alle paprikavariëteiten. 

Capsicum Baccatum


Het woord baccatum heeft als betekenis 'lijkt op een bes'. Niet alle variteiten zullen een besachtige vrucht hebben. De soort baccatum bevat bijna evenveel variëteiten als de annuum soort. Ze bevatten geen paprika's (enkel annuum soort heeft paprika's). De heetheid zal variëren tussen mild naar zeer heet afhankelijk van de variëteit.

De soort baccatum kan men herkenning aan de tekeningen op de bloem. De bloem van de baccatum soort zal steeds wit zijn met daarop gekleurde vlekjes. Algemeen genomen is de baccatum soort een soort dat steeds groot wordt (tot anderhalve meter) met vruchten die eerst omhoog groeien. Naast een bepaalde heetheid zal de baccatum soort een citrusachtig aroma meegeven als smaak. Bekende pepers zijn de variëteiten beginnend met aji.
Capsicum chinense

Het woord chinense betekent 'uit china'. Dit is echter een verkeerde benaming. De soort is van oorsprong uit centraal-Amerika en ze komt nu ook veel voor op de Carabische eilanden en Zuid-Amerika. Het is een soort dat zich goed voelt in een tropisch klimaat. Dus zij hebben nog liever warmte en een vochtig klimaat nodig in vergelijking met de annuum soort. Het is wel een soort die een langere groeiseizoen nodig heeft. Dus eerder een soort voor in de serre te zetten.

Kenmerkend voor de chinense soort is dat het vele hete variëteiten bevat waaronder de heetste pepers van de wereld zoals de habanero's, 7-Pod, Buth Jolokia en Scotch Bonnet. Zeer herkenbaar aan de chinense soort is de kruidige en fruitige aroma. De bloemen zijn wit of groenig wit. De vruchten bevatten weinig zaden. De zaden zijn gelig beig en ze lijken precies gekreukt.
Capsicum frutescens

Het woord frutescens betekent struikvormig. Het is een soort dat inderdaad meer compact groeit met een kleiner blad, maar met veel kleine pepers die meestal rechtop groeien. Het is een soort met niet veel variëteiten waaronder de bekende soort Tabasco.

Kenmerkend aan de frutescens soort is dat ze wit groenige bloemen geven met paarse stampers. De zaden zijn kleiner dan bij de andere soorten. De frutescens soort leent zich makkelijk om te kweken in potten vanwege hun compacte vorm.
Capsicum Pubescens

Het woord pubescens betekent harig. Het woord heeft waarschijnlijk zijn oorsprong in het feit dat er een zachtdonzig laagje op de bladeren zit. De soort pubescens heeft de minst aantal variëteiten. De soort pubescens is de soort die het minste verwantschap heeft met de andere capsicum soorten. In principe zal een capsicum pubescens niet kruisen met andere capsicum soorten.

De capsicum pubescens soort kan men makkelijk herkennen aan de zwarte zaden die het geeft. De soort maakt ook eerder grotere planten met paarse bloemen met een wit hart. De pepers groeien naar boven toe en ze zijn appelvormig. Het is waarschijnlijk de moeilijkste soort om te kweken, aangezien ze veel warmte nodig hebben tijdens de opkweek en een lang groeiseizoen. 

Pepers Algemeen

Moeten pepers in een serre?

Neen! Maar in een serre zal je wel een hogere productie hebben dan als je ze buiten teelt. Met de volgende tips kan een buitenteelt slagen:
  • Kies een variëteit dat een kort groeiseizoen heeft (de annuum en frutescens soorten beschikken over meer vroege variëteiten)
  • Begin vroeg met zaaien. Begin zeker al in februari of eind januari. Zet de pepers wel op een vensterbank gericht op het zuiden of zuid-westen. Zoniet moet u wel bijlichten met groeilampen.
  • Of koop plantgoed in april of mei dat al een zeker formaat heeft.
  • Zet de pepers in een ruime pot en laat ze zeker in mei nog in een pot staan. De bodem van de moestuin is op dat moment nog niet opgewarmd. In een pot zal de grondtemperatuur sneller stijgen als de zon schijnt.
  • Je kan pepers ook de hele tijd in potten laten staan. Bijkomend voordeel is dat je uw planten makkelijk kan verplaatsen. Als er toch nog nachtvorst wordt voorspeld dan kan je de pepers makkelijk binnen laten overnachten. Of bij hagel kan je ze laten schuilen onder een tafel. Je kan ook in oktober de potten binnen halen en zo het groeiseizoen verlengen.
  • Je kan ook de pepers beschermen met een folie. Onder een folie zal de temperatuur ook stijgen
Bodem en bemesting

Pepers kunnen op elke type bodem groeien. Ze verlangen echter humusrijke bodem dat goed waterdoorlatend is. Als er water blijft staan op jouw stukje moestuin dan kan dit leiden tot het rotten van de wortels. Je kan dit oplossen door toevoeging van compost of ander organisch materiaal.

Een goede basis bemesting met compost kunnen de pepers zeker appreciëren. Pas op met de toevoeging van koemestkorrels, stalmest of andere. Hou er dan rekening mee dat er dan al extra stikstof (N) is toevoegd aan de bodem. Een teveel aan stikstof zal leiden tot grotere planten, maar ook voor een slechtere bevruchting en dus minder vruchten. Een goede verhouding stikstof-fosfor-kalium (NPK) is 12-10-18. Het deel stikstof verkleinen als je reeds een andere meststof hebt gebruikt. Ook handig is het gebruik van een meststof dat geleidelijk zijn bemesting afgeeft (zoals osmocote) waardoor je gerust bent voor een heel seizoen.

Pepers kan je ook makkelijk kweken in potten. Hou rekening met de uiteindelijke grootte van de plant voor het kiezen van de juiste potmaat. De kleinste zal je al kunnen kweken in 3 liter potten en de grotere hebben minimum 10-15 liter nodig. Gebruik in de potten een goede potgrond. Hierin zit reeds genoeg voedsel voor 4 à 8 weken (staat op de verpakking).
Plantafstand

Je zet pepers 50 cm uit elkaar en een rij pepers zet je 70 cm uit elkaar. Dit betreft een gemiddelde. Kleinere soorten kunnen dichter bij elkaar en grotere soorten verder uit elkaar. Je kan pepers ook goed houden per 3 in een pot. Dit heb ik geleerd van Diana een moestuinblogster. Dit werkt echt goed. Hierdoor heb je misschien een beetje minder opbrengst per plant, maar de opbrengst per pot is vele groter. 

Gewasonderhoud

Afharden

Heb je net peperplanten gekocht of wil je jouw zelfgezaaide peperplanten verhuizen van de vensterbank naar buiten of in de serre, dan kan je ze best even afharden. De planten zijn een omgeving gewoon met een constante temperatuur, geen weersinvloeden, geen insecten,... Als je ze niet afhard kan dit een schok opleveren voor de plant met groeistilstand of sterfte tot gevolg. Peperplanten afharden doe je door ze geleidelijk naar buiten te brengen. Eerst een paar uur en dit dan geleidelijk aan optrekken. Bij een felle zonnige dag niet de hele tijd in de zon laten staan, maar eerder de halfschaduw. Na een paar dagen tot een week zijn de peperplanten gereed om uitgepland te worden.

We gaan ze naar buiten brengen als de nachttemperatuur gemiddeld genomen 10 graden is buiten of in de serre. Een lagere temperatuur zal leiden tot groeistilstand. En nachtvorst kan leiden tot sterfte. Daarom gaan de peperplanten pas naar buiten na de ijsheiligen (midden mei). In een serre kan je soms al starten midden april. In een licht verwarmde serre kan je starten eind maart. Heb je ook tomatenplanten buiten of in de serre te planten, begin dan eerst met de tomatenplanten. Pepers hebben het liefst nog een beetje warmer dan de tomaten.

Aanbinden

Een peperplant moet je ook aanbinden. Maar toch is dit heel verschillend dan bij de tomaat. Een peperplant wordt breder en zal zich splitsen in verschillende takken. Bij een stamtomaat heb je slechts 1 hoofdstam dat je moet leiden. Bij de pepers moet je dus creatiever zijn. Ik zet 1 stok naast de hoofdstam. Als lengte neem ik de lengte dat de plant gaat worden (gemiddeld zal een meter volstaan). Daarna maak ik af en toe een lus rond de plant met een touw, zodat de plant niet doorzakt onder het gewicht van de pepers. 

Je kan ook een stukje gaas rond je pepers zetten waarin de takken en vruchten tussendoor groeien, alsook kunnen op rusten. Heb je verschillende pepers en paprika's, dan kan je ze op een rij zetten en er een soort van wasdraad tussen spannen. Dan zet je een balkje om de 2 à 3 meter met daartussen een touw of wasdraad gespannen en dit doe je zowel links als rechts van de rij.
Blad verwijderen

Als de pepers bloemetjes beginnen te maken, dan verwijder ik de bladeren onderaan de plant. Daar waar de hoofdstam zich splits, laat ik de bladeren terug gewoon groeien. De onderste bladeren hebben dan hun taak verricht. Ze verbruiken op dit moment enkel energie die ik liever wil zien gaan naar het maken van vruchten. Door het verwijderen van de onderste bladeren zorg ik ook voor een betere beluchting.

Je mag steeds bladeren verwijderen die het zonlicht weghouden van de pepers.

Op het einde van het seizoen gaan we radicaler te werk. De plant heeft slechts nog enkele weken te leven. Dus we willen er dan voor zorgen dat alle energie gaat in het rijpen van de vruchten. Begin september (buitenteelt) of eind september (serre) verwijder ik alle bloemetjes en takjes waarop geen pepers groeien. Ik verwijder ook minstens de helft van de bladeren, zodat het resterende zonlicht op de pepers terecht kan komen. De peper 'beseft' dan dat het einde nabij is en zal al zijn energie steken in zijn voortplanning. En de voortplanting van een peper gebeurt door de zaden in rijpe pepers.
Overwinteren


Pepers zijn meerjarige halfheesters. De meeste kwekers zullen ze echter kweken als een eenjarige plant. De plant sterft af bij het ingaan van de vorstperiode, aangezien de plant niet tegen vorst kan. Maar je kan steeds pepers laten overwinteren. Je hebt 2 manieren: 
  • Overwinteren op kamertemperatuur: Je haalt de peperplanten binnen voor de vorstperiode begint (november). Je laat ze binnen overwinteren op kamertemperatuur. Je blijft ze op dezelfde manier behandelen qua watergift, voeding en bladsnoei en op het meest zonnige plekje. Op deze manier zal je het seizoen van de peperplant verlengen. Echter de peperplant zal geen rust kennen en de peperplant zal uiteindelijk bezwijken.
  • Overwinter op een temperatuur van +-10 graden: Je haalt ook nu de peperplant binnen voor de vorstperiode (november). Je zet nu echter de peperplanten in een onverwarmde ruimte waarbij de temperatuur +-10 graden bedraagt (zolder, garage, kelder, verwarmde serre). Je zet de peperplanten op een zonnig plekje (geen zon=geen leven). Je geeft ze nu geen voedig en slechts sporadisch water. De plant gaat nu in rust en je laat hem ook gerust qua snoei. Vanaf maart ga je de plant geleidelijk aan terug gewoon maken aan een hogere temperatuur, voeding en een verhoogde watergift. Je geeft de peperplant ook een snoeibeurt. Als alles goed gegaan is, zal de peperplant sneller vruchten maken, alsook meer opbrengst geven.
Belangrijk om op te merken is dat het overwinteren van pepers niet makkelijk is. Je moet de plant goed nakijken op bladluis en ook verschillende ziektes kunnen toeslagen. Echter je kan steeds eens proberen, aangezien je jouw pepers sowieso kwijt bent door de vorst. Je moet er wel tijd in investeren, alsook de nodige ruimte er voor voorzien.

Oogsten en bewaren

Pepers kan je zowel rijp als onrijp eten. Het is zelfs interessant om bij de eerste pepers, enkele pepers onrijp te oogsten. Hierdoor zal de peperplant meer energie steken in de overige pepers wat zal leiden tot een snellere rijping. Een onrijpe peper zal echter minder heet smaken dan een rijpe peper. Je kan een peper nog verder laten rijpen op de vensterbank. Hoe kleiner, dunner of rijper de peper, hoe langer je de peper kan bewaren. Je kan ze het best bewaren zoals aardappelen, nl koel en donker. Maar je kan ze ook bewaren op kamertemperatuur.

Naast het vers gebruiken van pepers, kan je pepers ook laten drogen, sambal, chutney's, invriezen, meeverwerken met tomaten in passata's en nog veel meer. Kijk bij recepten voor de nodige inlichtingen. 

Heetheid

Peppers bevatten een bepaalde heetheid. Deze heetheid wordt voornamelijk veroorzaakt door de stof capsaïcine. Capsaïcine is een stof dat bij zoogdieren pijn op wekt. Op deze manier zorgt een peperplant er voor dat hij niet wordt opgegeten door zoogdieren. Zoogdieren vernietigen tijdens het knagen ook de zaden. Vogels daarentegen zijn gevoeloos voor de stof capsaïcine. Hierdoor zorgt de peperplant er voor dat de zaden overleven en verspreid worden door vogels. Voor de mens zal de stof een pittige tot een ondragelijke heetheid veroorzaken. Hiervan gaan de poriën zich openen en kan men uiteindelijk beginnen zweten. De stof wordt waargenomen op de tong, maar ook op de huid en slijmvliezen (pas op met het wrijven van je vingers in de ogen).

Wat is heet? Over smaken kan men moeilijk discussiëren. Wat voor één iemand heet is, is voor een ander persoon niet pittig genoeg. Maar er is een handige schaal die wereldwijd wordt gebruikt om de heetheid van pepers en bepaalde gerechten te meten. Deze schaal wordt de scovilleschaal genoemd naar de ontwikkelaar Wilbur Scoville. Wilbur Scoville had deze schaal ontwikkeld door smaaktesten af te nemen bij proefpersonen. De Scoville waarde staat dan voor het aantal keren dat een gemalen peper verdund werd vooraleer deze niet meer als heet werd beschouwd. Tegenwoordig wordt de scoville waarde berekend aan de hand van de hoeveelheid capsaïcine dat zich in de peper bevindt.

Gemiddeld genomen zullen mensen uit Vlaanderen en Nederland een gerecht pittig vinden als de waarde van scoville tussen de 500 à 1000 eenheden bevat. Een paprika heeft 0 eenheden en de heetste peper van de wereld Carolina Reaper piekte tot 2,2 miljoen eenheden. Hieronder een leuke foto van pepers op de Scoville schaal.
Foto

Zaadteelt

Pepers zijn zelfbestuivers. Dit wil zeggen dat het stuifmeel van een bloem dat valt op de stamper van diezelfde bloem zal leiden tot bevruchting. Echter bestuiving door insecten is ook mogelijk. Als je meerdere variëteiten kweekt, dan zal je de bloemen voordat ze bloeien moeten afschermen met insectengaas of iets dergelijks (bvb nylonkous). Zoniet kan er een kruising gebeuren tussen de verschillende variëteiten en dan zijn je zaden niet meer zaadvast (uitkomst onzeker).

Tussen de verschillende pepersoorten zijn kruisingen ook mogelijk. Echter de ene soort kruist al makkelijker dan de andere. Hieronder een overzicht:

 
  • Een variëteit van de annuum-soort kruist...
    • makkelijk met een variëteit van de annuum- en chinense-soort
    • sporadisch met een variëteit van de baccatum- en frutescens-soort
    • nooit met een variëteit van de pubescens-soort
  • Een variëteit van de baccatum-soort kruist...
    • ​makkelijk met een andere variëteit van de baccatum-soort
    • sporadisch met een variëteit van de annuum-, chinense- en frutescens-soort
    • nooit met een variëteit van de pubescens-soort 
  • Een variëteit van de chinense-soort kruist...
    • ​makkelijk met een variëteit van de annuum- en de chinense-soort
    • sporadisch met een variëteit van de baccatum- en frutescens-soort
    • nooit met een variëtiet van de pubescens-soort
  • Een variëtteit van de frutescens kruist...
    • makkelijk met een andere variëteit binnen de frutescens-soort
    • sporadisch met een variëteit van de annuum-, baccatum- en chinense-soort
    • nooit met een variëteit van de pubescens-soort
  • Een variëteit van de pubescens kruist...
    • makkelijk met een andere variëteit binnen de pubescens-soort
    • nooit met een variëteit van de annuum-, baccatum-, chinense- en frutescens-soort

Je verwijdert steeds zaden van een rijpe peper. Zaden van een onrijpe peper zullen niet kiemkrachtig zijn. Je gooit deze zaden direct in een glas water. De zaden die na vijf minuten op de bodem liggen zijn de kiemkrachtige zaden. Deze zaden dep je droog met een handdoek. En je laat ze enkele dagen (minstens 3) drogen op een halfschaduwrijke plaats op een schoteltjes of bakpapier. Gebruik geen keukenrol, want dit gaat kleven aan de zaden. Nadat ze gedroogd zijn steek je ze in gelabelde zipzakjes en bewaar ze koel, donker en droog. De zaden behouden voor 4 jaar hun kiemkracht. Nadien neemt de kiemkracht af.

Van zaad tot plant

Zaden laten kiemen

De beste periode om pepers te zaaien is tussen januari en maart. Pepers zijn in vergelijking met tomatenplanten tragere groeiers. Je zaait dus steeds eerst pepers en paprika's en nadien pas tomaten. Hoe vroeger je start, hoe meer je rekening moet houden met hun lichtbehoeftes. Start je begin januari of vroeger dan moet je werken met groeilampen. Maar ze hebben sowieso het meest lichte plekje in huis nodig (vensterbank zuid of zuid-west). 

De ideale kiemingstemperatuur is 28 graden. Dit kan je makkelijk bereiken met een verwarmde propagator. Wil je nog niet investeren in een propagator, dan kan je ze ook op kamertemperatuur laten kiemen. Weet wel dat bij een temperatuur van 18 graden de groei stil valt. Probeer de temperatuur ook zo constant mogelijk te houden voor een betere kiemin
g. Na 5 à 10 dagen zullen de zaden kiemen in een verwarmde propagator of na 2 à 3 weken op kamertemperatuur.

Je zaait de pepers in zaai –en stekgrond of in potgrond waarbij je zand, vermiculiet en/of perliet aan toevoegt (3/4 potgrond, 1/4 zand, vermiculiet en/of perliet) ongeveer een halve centimeter diep. Het zaadje afdekken met zand, vermiculiet en/of perliet. Het makkelijkst om mee te werken is een zaaitray. Hierdoor kan je makkelijk de verschillende rassen labelen en zijn de pepers makkelijker te verspenen. Je kan ze ook zaaien in een bak, maar dan moet je ze heel voorzichtig verspenen (de worteltjes zullen aan elkaar groeien). Als je (nog) niet wil investeren in materiaal, dan kan je ze ook zaaien in yoghurtpotjes, WC-rolletjes,… Je kan ze ook zaaien volgens de zipzakjes-methode (zie uitleg bij moestuinbijbel – algemeen). Hou de grond steeds vochtig, maar nooit te nat.


Verspenen

Als de peperplantjes hun eerste echte 2 blaadjes krijgen, dan is het tijd om ze te verspenen (overzetten naar een grotere pot). De 2 eerste echte blaadjes komen na de kiemblaadjes (eerste 2). De meeste peperkweker zullen een P9 pot (9 cm diameter) gebruiken. Wees zeer voorzichtig met de wortels tijdens het verspenen. Gebruik nu gewone potgrond in de potjes. Hou de planten steeds op minstens 18 graden. Als je heel vroeg bent gestart, kan je ze best na 6 à 8 weken een 2de maal verspenen in een nog grotere pot.
Meld je nu aan op onze nieuwsbrief! Wij versturen een maandelijkse nieuwsbrief.
Deze website gebruikt cookies. We slaan geen persoonlijke gegevens op.